Hoe de wereld denkt - Julian Baggini

Filosofisch werk met wereldse ambitie

Als er in Europa gesproken werd over filosofie, werd bedoeld: de Westerse wijsgerige traditie. Van Socrates tot Heidegger, zo ongeveer. Tot voor kort, want de laatste jaren is er steeds meer erkenning voor de wijsbegeerte uit andere gebieden in de wereld. Zo wordt boeddhistische filosofie inmiddels ook op academisch niveau serieus genomen, en niet enkel omarmd als 'Xenos-boeddhisme', met een beeldje in de tuin omdat het zo gezellig staat. Ook de Britse filosoof Julian Baggini heeft oog voor de wereldwijde filosofie en schrijft hier uitvoerig over in zijn boek Hoe De Wereld Denkt (ondertitel: een mondiale geschiedenis van de filosofie).

Baggini beschrijft diverse wijsgerige tradities op een comparatieve wijze: de filosofieën worden besproken met respect voor de ideeën op zich, maar ook wordt steeds naast elkaar gezet waar theorieën uit verschillende culturen van elkaar verschillen en waar ze raakvlakken hebben. Hiermee erkent de auteur dat hij  bagage meeneemt: als witte Europese mannelijke filosoof heeft hij te maken met een bepaald kader, waarbinnen naar de stof in kwestie wordt gekeken. Hoewel Baggini dit probeert op te vangen door naar primaire en secundaire bronnen te verwijzen, hij naar diverse landen reist en congressen bezoekt, en daarnaast met een oprecht open blik probeert alles te benaderen, blijft zijn eigen perspectief het werk tekenen. Zo wordt de rol van vrouwen onderbelicht, en is er een over generalisatie van Indiase filosofie. Bepaalde passages zijn echt te summier om de nuance van de stof over te brengen. Een boek met als ondertitel ‘hoe de wereld denkt’ is misschien ook wat te ambitieus voor een enkele auteur. Als je de auteur kunt vergeven dat hij de ambitie die uit de titel spreekt niet waar maakt,  is het boek zeker het lezen waard. Het is een uitvoerige introductie van uiteenlopende filosofische ideeën, waarin de auteur naast lof ook kritiek - en dat betreft eveneens de  Westerse filosofie -, niet uit de weggaat. Origineel is hoe de auteur moderne gebeurtenissen bekijkt vanuit verschillende culturen en filosofieën: deze strategie biedt handvatten om zowel de wereld van nu, als de wijsgerige tradities uit diverse culturen beter te begrijpen.  Prettig is dat het boek thematisch is ingedeeld en niet regionaal, hetgeen het overbrengen van de filosofie ten goede komt. Wat de vertaling betreft: de toon van Baggini, die ergens tussen academisch en vriendelijk hangt, blijft ook in het Nederlands goed overeind, wat de leesbaarheid ten goede komt.









Julian Baggini (1968) is een Brits filosoof, journalist en schrijver. Hij is oprichter en hoofdredacteur van The Philosopher’s Magazine en vooral bekend van zijn boeken over atheïsme en nationale identiteit. Hoe de Wereld Denkt verscheen origineel in 2018 en in de Nederlandse vertaling, van de hand van Ronnie Boley', in 2019 bij Nieuw Amsterdam. Het boek telt 432 pagina’s en kost € 34,99.

Waardering:

Boekbespreking door Robin Bongers

email mij

Gepubliceerd: 11-10-2019